Kumsan 1980 tarihinde 8. Cumhurbaşkanımız Turgut Özal'ın başkanı olduğu, Demir Çelik Döküm Sanayicileri Derneği içinde, 22 demir - çelik döküm sanayicisi tarafından 10 milyon TL sermaye ile kurulmuştur. Böylelikle, döküm kumunun orta ve uzun vadeli temin risklerinin azaltılması öngörülmüştür.

İlk yıllarda 1,5 yıllık deneme üretimi ve saha çalışmaları sonucu 13.000 ton kum üretilmiş ve bunun 8.000 tonu satılmıştır. 1990'lı yıllar şirketin gerçek gelişme dönemi olmuş ve alınan teşvik belgeleri ile şirketin kapasitesi bu yıllarda 180.000 ton/yıl'a yükseltilmiştir.

Kumsan tarafından üretilen silis kumu; otomotiv, iş makineleri, dayanıklı tüketim, demir çelik ve döküm sanayilerinin önemli hammaddelerinden biridir. Ayrıca inşaat sektörü, CTP esaslı boru sanayinde de silis kumu ana girdi olarak kullanılmaktadır.

Kumsan 1998-2002 yıllarında ekonomide yaşanan krizler ve buna bağlı olan belirsizliklere rağmen büyümesini temkinli bir şekilde yeni alınan teşvik belgeleri ile sürdürmüştür.

Büyüme gayretlerinin yanı sıra şirketin yönetim ilkesi olarak kabul edilen devamlılık ve güvenilirliğin sağlanması için "Çevreye Duyarlı Madencilik" programının tanıtımı ile 2000 yılında İstanbul Sanayi Odası Çevre Ödülü, 2001 yılında Boğaziçi Üniversitesi Criton Curi Çevre jüri ödülüne layık görülmüştür.

2007 yılında İstanbul ili Tuzla ilçesinde Kuru Kum Tesisini faaliyete geçiren Kumsan, 2008 yılında 480.000 ton yaş ve kuru kum kapasitesi ile Türk Sanayisinin önemli hammadde üreten kuruluşlarındandır.

Gerçekleştirilen çalışmalar ve eğitimler sonucu, 2008 yılında ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Sistemi ve ISO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistemi belgeleri alınmıştır. 2008 yılında
Kumsan'ın ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir.